2012. Voorbij de tijd?
Over de betekenis van tijd…
Het is al weer een tijd terug dat ik een bevrijdende ontdekking deed rond “het laatste oordeel”. De schitterende “Course of Miracles” doet de suggestie om Het laatste Oordeel te lezen als: “voorbij het oordeel”, het einde van oordelen… dat bevrijdt! Er wordt veel gezegd en geschreven over het jaar 2012. Met het lezen van “2012, einde van de tijd” (de Koorddanser) herinnerde ik mij dit vrijmakend inzicht dat de Course me bracht.
Of 2012 een belangrijk jaar is in de verandering van de wereld, of het “het eind van de wereld” betekent… Vaak pas na een jaar of 25, met voldoende afstand, wordt het (historisch) belang van ontwikkelingen herkend en geplaatst. Op het moment zelf zijn we “kind van onze tijd” en een deel daarvan. Dat is hoe het gaat. Doe wat je te doen hebt en pretendeer niet…. het is goed om later terug te kijken. Zo keek ik ook naar de opwinding rond 2012: “het zou kunnen, wie zal het zeggen, we zullen zien en bel me in 2020”.
Misschien zijn we aan “het eind van het concept tijd”. Het is met Tijd als met het Denken: beiden zijn een slechte meester maar een goede dienaar. En dan bedoel ik Tijd als direct “uitwas” van het regentschap van de ratio: rationele tijd, tijd is geld, tijd als beperking en het tegenovergestelde van “ruimte”…
Ook bedoel ik psychologische tijd, het –angstige- denken dat ervaringen uit het verleden als onvermijdelijk perspectief op de toekomst projecteert. Dat denken is een blokkade voor het nieuwe, het ongekende. Beiden hebben een relatie met de Verlichting van het denken, dat een sterke individuele vrijheid bracht. Het Zo is Tijd bouwsteen van de materialistische wereld en versluiert gevoelens van verbinding, vertrouwen, intuïtie en betrokkenheid. En zo veroorzaakt Tijd een keerzijde van individualisering: angst en eenzaamheid. Dat concept loopt op zijn laatste benen, daarvan zien we de tekenen. Maar laten we het kind Tijd niet met het badwater weg spoelen.
Bewustzijn van cyclische tijd is een groot goed. Alles wat een begin heeft, kent een einde. Zaad, een idee, ontkiemt, groeit uit, bloeit en na de oogst wordt het herfst en winter… Leren van ervaringen in het verleden is wijs, als het je niet afsluit voor het nieuwe. Door klokken gelijk te zetten maakt kloktijd dat we afspraken kunnen maken. Het is ook een hulpmiddel om inspanningen die ik voor jou pleeg te meten. Nuttig, maar beperkend als het ons gaat bepalen – voor welk concept geldt dat niet trouwens? Belangrijkste in de rij is wel de tijd van leven. Ik ben een passant in een doorgaande cyclus van (eeuwig?) leven. De wereld draait door, ik kom en ik ga. Mijn tijd is beperkt, dat motiveert om ‘m goed te besteden. Die Tijd is een dierbare schat die je mag nemen om te onderzoeken wat je kunt doen in het leven.
2012.. Voorbij de beperkingen van materiële tijd, angst voor de toekomstige tijd. Voorbij de tijd van het tekort, voorbij de tijd van IK… En met een bewustzijn van tijd als ruimte, ruimte die ons is gegeven ons te ontwikkelen en te verbinden. De wereld beweegt en er zijn hoopvolle tekenen. Ik hoop het van harte!
Jan Weeda
janweeda@hetnet.nl
De visie in dit stuk is een van de drijfveren is een van de drijfveren in mijn werk.
De tekst werd gepubliceerd in de Koorddanser van april 2011.
Integriteit brengt vertrouwen
de basis van verbonden zijn
Dat integriteit een Hot-item is heeft de kredietcrisis wel duidelijk gemaakt. Waar reken je jezelf op af in wat je doet, hoe houd je koers? In de wereld van markt en commercie zijn de verleidingen groot en legio. Als je functioneert in die wereld en je hebt geen andere koers dan de Heilige Winst kom je terecht in meer om meer, gretigheid, grijpen… Het is simpel een gevolg van de primaire belangstelling in de commerciële wereld.
De winst van de kredietcrisis is dat gebleken is dat die koers doodlopend is. De koers geld leidt tot vallende koersen, geld als doel maakt iedereen arm. Alleen een koers gebaseerd op waarden, waarbij geld een middel is, brengt rijkdom. Om te komen tot je eigen koers is integriteit de basis. En dan bedoel ik niet een integriteit die resulteert in recht vervat in wetten en regels.
Ik bedoel met integriteit de basis die je in jezelf vind als maatgevende factoren in je leven. Ik bedoel: dat wat jij hebt ontdekt als maatstaf waarop je wil worden afgerekend, waarop je je zelf afrekent: innerlijke integriteit.
Samenleven vraagt afspraken en regels rond rechten en plichten. En de daadkracht van de westerse wereld, waarin de markt een belangrijke rol speelt, heeft veel goeds gebracht. Nu gaat het echter om een nieuwe stap in onze ontwikkeling, die ieder individueel heeft te zetten: waarop ben ik aanspreekbaar? Wat is mijn bijdrage, waarvoor neem ik verantwoording?
Het is oor hebben voor je binnenwereld en oog voor de buitenwereld: waar voel je je goed bij, wat zijn gevolgen van je daden voor jezelf, maakt het anderen gelukkig, geeft het rust? Dat brengt je uiteindelijk bij je koers. Vervolgens zal er iedere dag gepeuterd worden aan je uitgangspunten, constant zijn er verleidingen… En kansen om te ontwikkelen en opnieuw af te wegen: alleen dwazen veranderen nooit van koers en inzicht.
Innerlijke integriteit brengt je je koers, integriteit is bereidheid steeds opnieuw af te wegen. Integriteit is de moed te luisteren naar jezelf. Het is de balans tussen moed en consideratie. De moed te zijn wie je bent – op zijn best kunt zijn en consideratie door het inzicht dat de ander anders is. Integriteit is op deze manier de basis voor leven in verbinding.
Jan Weeda | janweeda@hetnet.nl
De visie in dit stuk – rond ontdekken waar je voor staat, je innerlijke waarheid, het verbinden van je wil met daadkracht en verantwoording – zijn terugkerende thema’s in mijn werk.
Deze column werd gepubliceerd in: Helden-zine, Schooldomijn en het ledenblad Humanistisch verbond.
Over claimcultuur, een pleidooi voor vertrouwen
De claimcultuur stort de rijke westerse wereld in de armoede. Het is de armoede van wantrouwen. Met het enthousiasme van Europa over de voortvarende ontwikkeling van Amerika na de 2e wereld oorlog, is ook de claimcultuur over komen waaien. Aqeela Sherills zegt daarover: Amerika zit gevangen in een cultuur die gebaseerd is op vergelding. Hij schetst de historie van Amerika als één met een grote vernieuwingsdrang, maar ook één die gebaseerd is op wantrouwen en geweld. In het zaken doen speelt vertrouwen een marginale rol, claimcultuur is een logisch gevolg.
Daarnaast zien we dichterbij een verwarring van de begrippen gelijk en gelijkwaardig. Het ideaal van gelijke kansen voor iedereen slaat door in de obsessie dat ieder hetzelfde moet kennen, kunnen en hebben. De claim komt uit de wereld van tekort: ik eis mijn deel op – misschien blijft er niet genoeg voor mij over. De claim komt overwaaien aan het eind van een periode van individualisering, ondersteund door de Verklaring van de Rechten van de Mens (Franse revolutie,1789). Die periode heeft, sinds de Verlichting, veel goeds gebracht en leidt nu in zijn eindfase tot het aanvreten van sociale structuren, vertrouwen en verbinding. Dat er in 1795 ook een Verklaring van de Plichten van de Burger is opgesteld is lang vergeten.
De doorgeslagen individualisering zet aan tot het ontkennen van eigen verantwoording; het kunnen zien dat je deel bent van het geheel en altijd verantwoording draagt en kunt nemen. Verantwoording is niet: wie heeft hier de schuld maar: wat kan ik bij dragen aan een goed antwoord op deze situatie.
De westerse mens is niet meer een mens, maar een individu. Het gemeenschappelijke in hem is gestorven. (Nicolas Aguilar Sayritupac, Aymara-indianen).
Het gaat om een manier van kijken. Vanuit het perspectief dat er genoeg is voor iedereen valt angst weg. Er is dankbaarheid en verbondenheid. Vanuit de wetenschap dat in alles wat je doet een kans ligt, kun je je de vraag stellen: Wat kan ik met mijn talenten bijdragen aan het verbeteren van deze situatie?. Zo blijf je buiten het oordelen en met de vinger wijzen. Zo willen we werken met onze opdrachtgevers: in partnerschap. We verlenen een dienst – en dat is een voorrecht. Daar tegenover staat een wederdienst: beloning. Zo is er evenwicht, balans. En dat is een essentiële bijdrage aan harmonie.
Natuurlijk zijn goede afspraken nodig, helderheid. Natuurlijk moeten verrassingen achteraf worden voorkomen. Maar in mensenwerk is niet alles dicht te timmeren met letters en woorden. En als dat het enige is val je – in je eentje – in een groot gat van de eenzaamheid van de claimcultuur. Wat ons betreft ligt daar onder altijd de mat van vertrouwen, de wil samen op te lossen wat zich voordoet.
Jan Weeda | janweeda@hetnet.nl
